Την Παρασκευή 20 Μαρτίου του 2015, μια Ολική Ηλιακή Έκλειψη θα λάβει χώρα στις πολύ βόρειες περιοχές της Ευρώπης και της Αρκτικής. Η μέγιστη διάρκεια της ολικής αυτής έκλειψης θα είναι 2 λεπτά και 46 δευτερόλεπτα, όπως θα φαίνεται από τις ακτές των Νήσων Φερόε. Στην Ελλάδα η έκλειψη θα είναι ορατή σαν μερική, καθώς η κάλυψη που θα βλέπουμε είναι έως 35%. Αυτή η έκλειψη θα σηματοδοτήσει την τελευταία ολική έκλειψη ηλίου στην Ευρώπη για πάνω από μια δεκαετία. Η επόμενη θα είναι στις 12 Αυγούστου του 2026. ΣΗΜΕΊΩΣΗ: Μην ξεχνάτε, μην κοιτάτε ποτέ τον ήλιο με γυμνά μάτια, είτε μέσα από κιάλια ή τηλεσκόπια, παρά μόνο με χρήση προστατευτικών φίλτρων.
Ο Γαλαξίας μας Photo Credit: Konstantinos Basilakakos Photography
Το φεγγάρι κινείται στον βραδινό ουρανό αργά αυτή την εβδομάδα και, προς τέρψη των ερασιτεχνών αστρονόμων επισκέπτεται μερικούς από τους λαμπρότερους προορισμούς στο ηλιακό μας σύστημα και πιο πέρα. Σελήνη και Δίας. Καθώς η νύχτα πέφτει τη Δευτέρα 2 Μαρτίου οι ουρανό-παρατηρητές δείτε το φεγγάρι καθώς προσεγγίζει τον μεγαλύτερο πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος, τον Δία. Το κοσμικό δίδυμο θα εμφανιστεί να απέχει λιγότερο από έξι μοίρες στον ουρανό - λίγο περισσότερο από το πλάτος των τριών μεσαίων δαχτύλων σας στο μήκος του βραχίονα. Έκλειψη Στον Δία. Επίσης, το επόμενο πρωί, 3 Μαρτίου, οι χρήστες ερασιτεχνικών τηλεσκοπίων μπορούν να δουν το μεγαλύτερο φεγγάρι του Δία, τον Γανυμήδη, καθώς κρύβει την Ιώ στις 06:06 - 06:11 π.μ. ώρα Ελλάδος. Η Καρδιά Του Λέοντα. Μέχρι το βράδυ της Τρίτης 3 Μαρτίου, το φεγγάρι θα προσεγγίσει την καρδιά του αστερισμού του Λέοντα. Ο φυσικός δορυφόρος της Γης θα εμφανιστεί να απέχει από μόλις τέσσερις μοίρες από το φωτεινό αστέρι Βασιλίσκος, που βρίσκεται 79 έτη φωτός μακριά.
Ο Βασιλίσκος, στον αστερισμό του Λέοντα. Photo Credit: Greg Parker
Πράσινος Γίγαντας. Όσοι βρίσκεστε στην Βόρεια Αμερική μπορείτε να επιχειρήσετε μια μεγάλη πρόκληση, παρατηρώντας τον Ουρανό καθώς πέφτει το σκοτάδι την Τετάρτη 4 Μαρτίου. Ο μακρινός πλανήτης θα εμφανιστεί σαν μία ανοιχτή μπλε-πράσινη κουκκίδα λιγότερο από πέντε μοίρες κάτω από την υπέρλαμπρη Αφροδίτη. Οι πολύ καλοί και έμπειροι παρατηρητές που βρίσκονται κάτω από πολύ σκοτεινούς, ξάστερους ουρανούς θα μπορούν να δουν αυτόν το παγωμένο γίγαντα, αλλά η καλύτερη λύση για να δείτε τον έβδομο πλανήτη από τον ήλιο είναι να χρησιμοποιήσετε κιάλια.
Ο Αστερισμός της Παρθένου και το μπλε-άσπρο αστέρι Στάχυς. Photo Credit & Copyright: Akira Fujii/David Malin
Σελήνη και Παρθένος. Κοντά στα μεσάνυχτα την Κυριακή, 8 Μαρτίου, κοιτάξτε για το φεγγάρι που κρέμεται χαμηλά βορειοανατολικά στον ουρανό, δίπλα στο μπλε-λευκό αστρικό φάρο Στάχυ στο ζωδιακό αστερισμό της Παρθένου. Το κύριο αστέρι του αστερισμού, 250 έτη φωτός μακριά, θα φαίνεται να διαχωρίζεται από το φεγγάρι λιγότερο από τέσσερις μοίρες, κάνοντας το εύκολο να παρατηρηθεί, ακόμη και από πόλεις με πρόβλημα φωτορύπανσης. Ο Στάχυς είναι συνήθως αρκετά εύκολος να βρεθεί για τους ουρανό-παρατηρητές στο βόρειο ημισφαίριο, χρησιμοποιώντας τη "λαβή" της Μεγάλης Άρκτου, η οποία δείχνει το δρόμο. Ο πολύ διακριτικός σχηματισμός των άστρων της, σε σχήμα ενός μπολ με λαβή είναι ορατός πάνω αριστερά του φεγγαριού.
Η Πορτάρα, σήμα κατατεθέν της Νάξου. Photo Credit: Hercules Milas
Η Νάξος είναι το μεγαλύτερο νησί των Κυκλάδων, μέσα στην καρδιά του Αιγαίου Πελάγους. Βόρεια της Νάξου βρίσκεται η Μύκονος, ανατολικά η Δονούσα, νοτιοανατολικά η Αμοργός, νότια η Ίος και δυτικά η Πάρος. Απέχει από το λιμάνι του Πειραιά 103 ναυτικά μίλια. Διαθέτει απέραντες καταγάλανες παραλίες, γραφικά χωριά, καταπράσινες κοιλάδες και βουνά.
Ο Γαλαξίας και ο Ναός της Δήμητρας στο χωριό Σαγκρί στην Νάξο. Photo Credit: Constantine Emmanouilidi, Facebook Page: Infection Photography
Κατά τους Αρχαίους Έλληνες ο Δίας, πατέρας των θεών του Ολύμπου, γεννήθηκε στην Κρήτη αλλά μεγάλωσε και ενηλικιώθηκε στην Νάξο. Γι'αυτό το ψηλότερο βουνό των Κυκλάδων ονομάστηκε Ζας και βρίσκεται 18 χιλιόμετρα από την χώρα της Νάξου. Μάλιστα στην κορυφή του Ζα υπάρχει επιγραφή σε βράχο με φθαρμένα πλέον γράμματα: "Όρος Διός Μηλωσίου", δηλαδή Βουνό του Δία, Προστάτη των προβάτων. Ο θεός του Κρασιού, Διόνυσος, γιος του Δία μεγάλωσε και αυτός στο ίδιο βουνό και πιο συγκεκριμένα στην Σπηλιά του Ζα. Είναι ο κατ'εξοχήν συνδεδεμένος με την Νάξο θεός. Την ανατροφή του Διονύσου ανέλαβαν οι νύμφες Φιλία, Κορωνίδα και Κλείδης. Σύμφωνα με τον μύθο, ο Θησέας εγκατέλειψε την Αριάδνη στην Νάξο, η οποία τον είχε προηγουμένως βοηθήσει να σκοτώσει τον Μινώταυρο στην Κρήτη με τον όρο να την πάρει μαζί του. Ο Διόνυσος είδε την Αριάδνη και την ερωτεύτηκε. Την έκανε σύζυγο του και την οδήγησε στο όρος της Νάξου Δρίον, την σημερινή Κόρωνο, απ'όπου και ανέβηκαν μαζί στον Όλυμπο. Ο Δίας την έκανε αθάνατη.
Ο Ναός της Δήμητρας Photo Credit: Constantine Emmanouilidi
Αν βρεθεί κάποιος στο νησί την περίοδο της αποκριάς θα ζήσει την μοναδική εμπειρία ενός διονυσιακού γλεντιού. Στην χώρα της Νάξου, γίνεται αναβίωση εθίμων όπως ο γάμος του Διονύσου και την Αριάδνης, η περίφημη Λαμπαδηφορία, την οποία διοργανώνει η Κινηματογραφική Λέσχη της Νάξου, και όλο το γλέντι κορυφώνεται το τελευταίο Σαββατοκύριακο πριν την Καθαρά Δευτέρα.
Στην Νάξο επίσης λατρευόταν ο θεός Απόλλωνας ο Τραγαίος, υπήρχε και αρχαίος ναός προς τιμήν του Δηλίου Απόλλωνα. Στο νησάκι Παλάτια, τον 6ο αιώνα π.Χ., χτίστηκε ο Ναός του Απόλλωνα, από τον οποίο σήμερα διατηρούνται κάποια τμήματα μαζί με την επιβλητική πύλη του ναού, την Πορτάρα.
Ο χώρος όπου βρίσκεται ο Ναός του Απόλλωνα συνδέθηκε από τους ξένους με τη λατρεία της Αριάδνης και του θεού Διονύσου και θεωρήθηκε τόπος που γιορτάστηκαν τα πρώτα Διονύσια. Ο μύθος της αρπαγής της Αριάδνης από τον Διόνυσο στην ακρογιαλιά των Παλατιών ενέπνευσε διακεκριμένους γλύπτες, ζωγράφους και μουσικούς που με τα έργα τους κατέστησαν τη Νάξο γνωστή σε όλο τον κόσμο.
Η Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου Photo Credit: Φίλιππος Ροδίτης
Το 1207 το νησί κατελήφθη από τον Ενετό Μάρκο Σανούδο, ο οποίος ίδρυσε το Δουκάτο της Νάξου. Οι Ενετοί θα κυριαρχήσουν στη Νάξο για τρεισήμισι περίπου αιώνες εγκαθιδρύοντας ένα φεουδαρχικό σύστημα, που θα ισχύσει μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα. Σιωπηλοί μάρτυρες της λατινικής παρουσίας και κυριαρχίας στη Νάξο θα παραμείνουν τα μνημεία, που άφησαν οι κατακτητές πίσω τους: το Κάστρο της Χώρας και οι διάσπαρτοι σε όλο το νησί πύργοι. Αξίζει να εξερευνήσετε μερικούς από αυτούς: Πύργος Μπαζαίου στο Σαγκρί, Πύργος Κρίσπι-Γλέζου στη Χώρα, Πύργος Μπελώνια στο Γαλανάδο, Πύργος Ντελα Ρόκα-Μπαρότσι στη Χώρα κ.ά.
Ο Πύργος των Κρίσπι, ο μόνος που σώζεται από τους δώδεκα πύργους του Κάστρου που είχαν χτιστεί στους μεσαιωνικούς χρόνους για να το προστατεύουν. Photo Credit: AngelaDany, witness.theguardian.com
Το Δουκάτο της Νάξου με έδρα την νήσο Νάξο περιλάμβανε και τα νησιά Σαντορίνη, Πάρο, Αντίπαρο, Μήλο, Ίο, Κύθνο, Αμοργό, Κίμωλο, Σίφνο, Σίκινο, Σύρο και Φολέγανδρο. Μετά την δυναστεία του Μάρκου Σανούδου τη διοίκηση του δουκάτου ανέλαβε η οικογένεια των Κρίσπο μέχρι το 1566, έτος κατάλυσης του δουκάτου από τους Οθωμανούς.
Ο Πύργος της Αγιάς Photo Credit: Ειρήνη Μαντζουράνη
Μία βόλτα στα χωριά του νησιού στοιχειώνεται από μύθους και θρύλους, καθώς και λαϊκά έθιμα που επιβιώνουν στο πέρας των αιώνων. Η Νάξος έχει πάνω από 30 χωριά, από τα οποία κάποια είναι παραθαλάσσια και κάποια είναι ορεινά. Μερικά από αυτά είναι το Σαγκρί, η Κόρωνος, οι Μέλανες, η Αγία Άννα, ο Άγιος Προκόπιος, ο Καλόξυλος, η Ποταμιά, η Γαλήνη, οι Εγγαρές, ο Δαμαριώνας, η Απείρανθος, το Φιλώτι και πολλά ακόμα.
Δεξιά φαίνεται το μικρό εκκλησάκι του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, γνωστό και ως "Θεολογάκι", το οποίο κατά το μεγαλύτερο μέρος του βρίσκεται μέσα σε μία μικρή σπηλιά. Photo Credit: Κατερίνα Ν. Κοττάκη
Τα Ναξιώτικα προϊόντα έχουν κατακτήσει περίοπτη θέση στην ελληνική κουζίνα αφού φημίζονται για την ποιότητα και την γευστική εμπειρία που προσφέρουν. Εξαιρετικά τυριά, με κορυφαία την γραβιέρα και το "αρσενικό" να προκαλούν έκρηξη γεύσεων στον ουρανίσκο, ακολουθούν οι διάσημες πατάτες Νάξου, ελαιόλαδο, μέλι, λικέρ από Κίτρο και γλυκά του κουταλιού και φυσικά το "νέκταρ των θεών" που δεν είναι άλλο από το Ναξιώτικο κρασί.
Η Νάξος όπως την φωτογράφησε ο αστροναύτης Paolo Nespoli από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Photo Credit: Paolo Nespoli
Η Νάξος, αν και δημοφιλής καλοκαιρινός προορισμός, έχει πολλά να προσφέρει στους ταξιδιώτες της όλες τις εποχές του χρόνου. Προσφέρει μία μεγάλη ποικιλία δραστηριοτήτων για τους λάτρεις του αθλητισμού, αφού μπορούν να κάνουν πεζοπορία, ποδηλασία, καταδύσεις και πολλά άλλα θαλάσσια σπορ στις απέραντες καταγάλανες παραλίες. Έχει έντονη νυχτερινή ζωή, από ταβέρνες και εστιατόρια με Ελληνική μουσική μέχρι ρομαντικά μπαράκια με θέα και ξέφρενα club. Μαγεύει ακόμα και τους πιο απαιτητικούς, ενώ δεν είναι λίγοι αυτοί που έρχονται για πρώτη φορά και μετά αποφασίζουν να μείνουν στο νησί για πάντα!
Χαμηλά στον ορίζοντα είναι η Αφροδίτη, δεξιά και λίγο πιο πάνω είναι ο Aldebaran, ακριβώς πάνω από τον Aldebaran είναι ο Δίας, ενώ αν ακολουθήσετε μία νοητή γραμμή από την Αφροδίτη και τον Δία, θα βρείτε τις Πλειάδες δίπλα στο Φεγγάρι. Όλα αυτά πάνω από την λίμνη Ουάσιγκτον. Photo Credit: Mitchell Spector, EnchantedLearning.com
Αυτή την εβδομάδα, ο ουράνιος ταύρος κλείνει το μάτι στο φεγγάρι καθώς ποζάρουν μαζί, ενώ η θεά του έρωτα και ο θεός του πολέμου έρχονται κοντά.
Το Σμήνος Αστέρων Υάδες Photo Credit: Rogelio Bernal Andreo
Σελήνη και Ταύρος. Αφού πέσει το σκοτάδι την Τρίτη, 24 Φεβρουαρίου, αναζητήστε το φεγγάρι καθώς δημιουργεί ένα τριγωνικό σχήμα με δύο φωτεινά αστρικά σμήνη, τις Υάδες και τις Πλειάδες, στον αστερισμό του Ταύρου. Και τα δύο αστρικά σμήνη είναι από τα κοντινότερα στη Γη. Οι Πλειάδες βρίσκονται περίπου 300 έτη φωτός μακριά, ενώ οι Υάδες είναι μόλις 160 έτη φωτός μακριά.
Οι Πλειάδες ή αλλιώς Μ45. Photo Credit: Stelios Stergiou
Πρωινό Αστέρι. Η αυγή την Τετάρτη, 25 Φεβρουαρίου, θα προσφέρει στους ουρανό-παρατηρητές στο Νότιο Ημισφαίριο την καλύτερη πρωινή θέα του Ερμή για το έτος, μέσα από κιάλια. Καθώς ανατέλλει δύο ώρες πριν από τον ήλιο, ο εσώτατος πλανήτης θα ανέβει σε περίπου 20 μοίρες πάνω από τον ανατολικό ορίζοντα περίπου 30 λεπτά πριν την ανατολή του ηλίου. Αν και εμφανίζεται ως μία αμυδρή τελεία στο γυμνό μάτι, ο Ερμής ξεχωρίζει από το έντονο φως του ανατέλλοντος ηλίου, μέσα από κιάλια.
Ο πλανήτης Ερμής με χρωματισμό από την NASA για την λεπτομέρεια στην επιφάνεια του Photo Credit: NASA
Το Μάτι Του Ταύρου. Μέχρι το βράδυ της Τετάρτης 25 Φεβρουαρίου, το φεγγάρι θα έχει γλιστρήσει δίπλα στο κόκκινο μάτι του Ταύρου. Το άστρο Aldebaran θα εμφανιστεί περίπου μισή μοίρα μόνο από το φεγγάρι, δίνοντας μια εκπληκτική ευκαιρία να το φωτογραφίσετε ή έστω μόνο να το δείτε. Φυσικά, ενώ το κοσμικό δίδυμο φαίνεται να είναι πολύ κοντά στον ουρανό, η σελήνη είναι περίπου 1.27 δευτερόλεπτα φωτός μακριά, ενώ ο κόκκινος γίγαντας βρίσκεται 66 έτη φωτός μακριά.
Ο Aldebaran. Photo Credit & Copyright: Greg Parker and Noel Carboni
Άρης και Αφροδίτη. Μετά την δύση του ηλίου την Παρασκευή, 27 Φεβρουαρίου, στρέψτε το βλέμμα προς τον δυτικό ουρανό, καθώς οι αρχαίοι θεοί του έρωτα και του πολέμου κάνουν αργά την εμφάνισή τους. Οι δύο πλανήτες του ηλιακού συστήματος φαίνεται να απέχουν περίπου 2,7 μοίρες και συνεχίζουν να διευρύνουν την μεταξύ τους απόσταση από νύχτα σε νύχτα. Η Αφροδίτη, πιο λαμπρή, ανεβαίνει σιγά-σιγά υψηλότερα κάθε νύχτα, ενώ ο Άρης βυθίζεται στο έντονο φως του ηλιοβασιλέματος. Επίσης, ως μια επιπρόσθετη πρόκληση για παρατήρηση με κιάλια ή τηλεσκόπιο, ο έβδομος πλανήτης από τον ήλιο, ο Ουρανός, εμφανίζεται περίπου 5 μοίρες πάνω από την Αφροδίτη. Σεληνιακή Απόκρυψη. Νωρίς το βράδυ του Σαββάτου 28 Φεβρουαρίου, η ημισέληνος θα εμφανιστεί να κρύβει ένα αμυδρό αστέρι με γυμνό μάτι στον αστερισμό των Διδύμων, το λ Διδύμων. Δείτε που είναι ορατή: http://www.lunar-occultations.com/iota/bstar/0301zc1106.htm
Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός (ISS) Photo Credit: Alessandro Rosa
Δείτε τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) απόψε, Τετάρτη 25 Φεβρουαρίου, στις 6.36 μ.μ. στον ουρανό. Θα είναι ορατός για 4 λεπτά, με μέγιστο ύψος τις 51 μοίρες. Θα εμφανιστεί από τα Δυτικά με κατεύθυνση τα Νότια-Νοτιοανατολικά.
Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός και ο Ωρίωνας από το χωριό Nagyveleg στην Ουγγαρία. Photo Credit: László Hárer
Δείτε τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) απόψε, Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου, στις 6.44 μ.μ. στον ουρανό. Θα είναι ορατός για 6 λεπτά, με μέγιστο ύψος τις 59 μοίρες. Θα εμφανιστεί από τα Βορειοδυτικά με κατεύθυνση τα Ανατολικά-Νοτιοανατολικά.
Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός στο Seattle Photo Credit: Gary Sadowski
Δείτε τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) απόψε, Κυριακή 22 Φεβρουαρίου, στις 7.37 μ.μ. στον ουρανό. Θα είναι ορατός για 3 λεπτά, με μέγιστο ύψος τις 63 μοίρες. Θα εμφανιστεί από τα Δυτικά-Βορειοδυτικά με κατεύθυνση Νότια-Νοτιοανατολικά.
